Οι εύκολες υποσχέσεις δεν φέρνουν ανάπτυξη
Ο Αλέξης Τσίπρας επανέρχεται στο πολιτικό προσκήνιο με μια παλιά συνταγή, απλώς σε νέα συσκευασία. Υπόσχεται περισσότερη εξουσία στους δήμους και απευθείας χρηματοδότηση, παρουσιάζοντας την αποκέντρωση ως λύση για όλα τα προβλήματα.
Η ιδέα ακούγεται ελκυστική. Στην πράξη όμως τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα.
Η απευθείας διάθεση δισεκατομμυρίων ευρώ στους δήμους, χωρίς αυστηρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, αξιολόγηση και λογοδοσία, δεν εγγυάται καλύτερη διοίκηση. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε σπατάλη, πελατειακές πρακτικές και έργα που εξυπηρετούν την εικόνα και όχι την ανάπτυξη.
Εξίσου προβληματική είναι η αντίληψη ότι οι τοπικές κοινωνίες μπορούν, μέσα από συνελεύσεις, να αποφασίζουν για σύνθετα αναπτυξιακά έργα. Οι μεγάλες υποδομές, η ενέργεια, οι μεταφορές και η διαχείριση των φυσικών πόρων απαιτούν επιστημονική γνώση, οικονομική τεκμηρίωση και εθνικό σχεδιασμό. Δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ζήτημα δημοφιλίας ή τοπικών ισορροπιών.
Μια χώρα δεν μπορεί να λειτουργήσει ως άθροισμα εκατοντάδων διαφορετικών πολιτικών. Χρειάζεται κοινή στρατηγική, συντονισμό και προτεραιότητες. Διαφορετικά, ο καθένας θα κοιτάζει το δικό του συμφέρον και το συνολικό αποτέλεσμα θα είναι η αποδυνάμωση της εθνικής οικονομίας.
Το ερώτημα, όμως, είναι γιατί τέτοιες προτάσεις εξακολουθούν να βρίσκουν απήχηση.
Η απάντηση είναι απλή. Οι εύκολες υποσχέσεις είναι πάντα πιο ελκυστικές από τις δύσκολες αλήθειες. Είναι πιο εύκολο να λες ότι «θα δώσουμε περισσότερα χρήματα» παρά να εξηγήσεις ότι ο πλούτος πρέπει πρώτα να παραχθεί. Είναι πιο εύκολο να καλλιεργείς την οργή απέναντι στο υπάρχον σύστημα παρά να παρουσιάζεις ένα ρεαλιστικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων.
Σε αυτό συμβάλλει συχνά και ο δημόσιος διάλογος. Οι μεγάλες εξαγγελίες και οι υποσχέσεις κυριαρχούν, ενώ οι αριθμοί, η οικονομική πραγματικότητα και οι συνέπειες κάθε επιλογής περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Η δημοκρατία δίνει στους πολίτες το δικαίωμα της επιλογής. Ταυτόχρονα, όμως, τους φέρνει αντιμέτωπους και με τις συνέπειες αυτής της επιλογής. Οι οικονομικοί κανόνες δεν αλλάζουν επειδή αλλάζουν τα συνθήματα. Στο τέλος, ο τελικός κριτής κάθε πολιτικής δεν είναι οι προεκλογικές υποσχέσεις, αλλά η πραγματικότητα που βιώνει καθημερινά η κοινωνία.
Το άρθρο γράφτηκε σε συνεργασία με τον Παναγιώτη Μπουρη πανεπιστημιακό οικονομολόγο ,με στόχο μια ψύχραιμη και τεκμηριωμένη ανάλυση πέρα από τα συνθήματα και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις
◦
