Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που ανοίγει η συζήτηση για τον νέο νόμο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αφορά τις κοινότητες και τον ρόλο που θα έχουν την επόμενη ημέρα στους δήμους της περιφέρειας.
Η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα οι κοινότητες και τα τοπικά συμβούλια έχουν ελάχιστη ουσιαστική δύναμη. Ο ρόλος τους είναι κυρίως γνωμοδοτικός και όχι αποφασιστικός, με αποτέλεσμα οι πρόεδροι των χωριών να μεταφέρουν καθημερινά προβλήματα και αιτήματα χωρίς να διαθέτουν πραγματικά εργαλεία παρέμβασης.
Αυτό είναι που προκαλεί τώρα ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία με τη νέα μεταρρύθμιση. Γιατί πολλοί φοβούνται ότι οι κοινότητες θα αποδυναμωθούν περισσότερο και ότι όλο το βάρος της διοίκησης θα συγκεντρωθεί ακόμη πιο έντονα στο κεντρικό επίπεδο του δήμου.
Όμως στους μεγάλους περιφερειακούς δήμους, τα χωριά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μια απλή διοικητική λεπτομέρεια. Κάθε κοινότητα έχει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικά προβλήματα και διαφορετική καθημερινότητα. Από την αγροτική οδοποιία και την καθαριότητα μέχρι τον φωτισμό και τις βασικές υποδομές, ο πρόεδρος της κοινότητας θα έπρεπε να είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει καλύτερα από όλους τι πραγματικά συμβαίνει στην περιοχή του και να μπορεί να παρεμβαίνει ουσιαστικά για λύσεις.
Γιατί σήμερα υπάρχει και ένα ακόμη πρόβλημα: σε αρκετές περιπτώσεις οι ίδιες οι κοινότητες έχουν απαξιωθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο ρόλος του προέδρου να περιορίζεται σε μια τυπική παρουσία χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στον σχεδιασμό και στις αποφάσεις.
Αν αυτός ο θεσμός αποδυναμωθεί κι άλλο, τότε δημιουργείται ένα σοβαρό κενό εκπροσώπησης. Οι κάτοικοι των χωριών θα αισθάνονται ακόμη πιο μακριά από το κέντρο λήψης αποφάσεων, ενώ μικρά αλλά σημαντικά ζητήματα της καθημερινότητας κινδυνεύουν να χάνονται μέσα στη γραφειοκρατία ενός μεγάλου δήμου.
Η αυτοδιοίκηση στην περιφέρεια δεν μπορεί να λειτουργήσει μόνο με συγκεντρωτικά μοντέλα διοίκησης. Χρειάζεται ισχυρές κοινότητες, ανθρώπους με γνώση της τοπικής πραγματικότητας και ουσιαστική παρουσία στα χωριά.
Γιατί όταν τα χωριά χάνουν τη φωνή τους, τότε σταδιακά χάνουν και τη σχέση τους με τον ίδιο τον δήμο.
