Οι αγρότες διαμαρτύρονται και κατεβαίνουν στους δρόμους για να βρούνε το δίκιο τους. Το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ καθυστερεί τις επιδοτήσεις και οι αγρότες αδυνατούν να ταΐζουν τις οικογένειες των και να καλλιεργήσουν τους αγρούς για την επόμενη σοδειά. Η πλειοψηφία των πολιτών είναι συμπαθητικοί με τους αγρότες που αναγκάζονται να κατεβαίνουν στους δρόμους κάθε χρόνο, χωρίς να βλέπουν τη λύση του προβλήματός των. Φέτος είναι το ΟΠΕΚΕΠΕ του χρόνου θα είναι κάτι άλλο και οι αγρότες θα είναι πάλι στους δρόμους. Οι πολίτες παρά τις ταλαιπωρίες που υπόκεινται θα είναι και πάλι συμπαθητικοί και υπομονετικοί με τους αγρότες. Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημα του Έλληνα αγρότη που παραμένει πρόκληση γιά τη κυβέρνηση του Μητσοτάκη τώρα και της επόμενης και μεθεπόμενης κυβέρνησης;
Ας δούμε όμως πώς η απόδοση του Έλληνα αγρότη συγκρίνεται με την αντίστοιχη του μέσου των Ευρωπαίων αγροτών. Η απόδοση του μέσου Ευρωπαίου αγρότη κατά εκτάριο είναι 10 φορές μεγαλύτερη αυτής του Έλληνα. Αυτό σημαίνει ότι ο Έλληνας αγρότης δεν είναι αποτελεσματικός και όσο παραμένει αναποτελεσματικός η κυβέρνηση θα έχει το ίδιο πρόβλημα. Είτε βρέχει, είτε δεν βρέχει, είτε παίρνει την επιδότηση άμεσα, είτε καθυστερημένα, είτε την κλέβουν τα λαμόγια, είτε όχι, τίποτα από αυτά δεν επηρεάζει την αποδοτικότητά του. Πού όμως οφείλεται η αναποτελεσματικότητα που ταλαιπωρεί τον Έλληνα αγρότη; Τα ευρήματα μελετών του αγροτικού τομέα της Ελληνικής οικονομίας αποδίδουν την αναποτελεσματικότητα στο συνδυασμό δομικών, γεωγραφικών και τεχνολογικών παραγόντων. Γεωγραφικές και Δομικές δυσκολίες ‘Eνα σημαντικό μέρος της αναποτελεσματικότητας προέρχεται από τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά της Ελληνικής γης και τις πρακτικές της γεωργικής καλλιέργειας. Το μέσον μέγεθος της καλλιεργήσιμης γης του Έλληνα αγρότη είναι 70 στρέμματα η 7 εκτάρια με το 70% να είναι κάτω των 50 στρεμμάτων η 5 εκτάρια. Aυτός ο κατακερματισμός και το μικρό μέγεθος περιορίζει δραστικά την ικανότητα των αγροτών να επενδύσουν σε σύγχρονα μηχανήματα καινούργιας τεχνολογίας πού θα τους επιτρέψει να αυξήσουν τη παραγωγικότητά τους στα επίπεδα των Ευρωπαίων αγροτών. Το μεγαλύτερο αγρόκτημα θα τους επιτρέψει να έχουν τα οφέλη της μεγάλης κλίμακας παραγωγής, που μειώνει το μέσον κόστος παραγωγής κάθε παραγόμενης μονάδας του προϊόντος. Εδαφικές μορφολογικές δυσκολίες αφορούν το 70% της γεωργικής γης πού αντιμετωπίζει φυσικά και ειδικά εμπόδια, όπως είναι το φτωχό σε ποιότητα, στεγνό και πετρώδες έδαφος. Το έδαφος σε λόφους και ορεινές περιοχές της χώρας είναι χαμηλής ποιότητας, σε σύγκριση με τα εδάφη της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης. Η ξηρασία του εδάφους και η έλλειψη αρκετών υδάτων ύδρευσης είναι σημαντικό μειονέκτημα για τις σοδειές.
Η υπερβολική κατωφέρεια ορεινής καλλιεργήσιμης γης καθιστά αδύνατη τη μηχανική καλλιέργεια και δεν δύναται να έχουμε την οικονομία της μεγάλης κλίμακας παραγωγής. Ένας ακόμη αρνητικός παράγοντας είναι ο γερασμένος πληθυσμός των αγροτών και η έλλειψη εργασίας για τους νέους της υπαίθρου. Η φυγή των νέων είναι αναπόφευκτη και ο γερασμένος αγρότης με δυσκολία εφαρμόζει καινούργιες πρακτικές πού βελτιώνουν την παραγωγικότητά του. 2ο. 2ο. Οικονομικοί και Τεχνολογικοί παράγοντες.
Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν και εφαρμόζουν τις σύγχρονες μεθόδους οι Ελληνικές φάρμες συμβάλλει στη μεγέθυνση του χάσματος μεταξύ της ελληνικής και μέσης ευρωπαϊκής παραγωγικότητας. Το γεωργικό τομέα της χώρας χαρακτηρίζει μία πολύ χαμηλή κεφαλαιουχική επένδυση, κυρίως ένεκα χρηματοοικονομικών εμποδίων που αντιμετωπίζει η χώρα και της έμφυτης αδυναμίας επενδύσεων, ενός μεγάλου αριθμού μικρού μεγέθους οικογενειακών κλήρων. Αυτοί οι παραδοσιακά οικογενειακοί κλήροι προτιμούν παραδοσιακούς τρόπους καλλιέργειας και σε συνδυασμό με την έλλειψη επενδύσεων εμποδίζεται η μεγιστοποίηση της χρήσης λιπασμάτων και ύδρευσης για την αύξηση τού προϊόντος. Η παραγωγικότης του Έλληνα εργάτη στη γεωργία είναι μικρότερη της αντίστοιχης του μέσου Ευρωπαίου και εξακολουθεί να μειώνεται. Αν και ένας μεγάλος αριθμός εργατών απασχολείται στο γεωργικό τομέα τής χώρας, σχετικά με τον αντίστοιχο τής Ευρώπης, το μέσο προϊόν του Έλληνα εργάτη είναι αρκετά χαμηλότερο.
Η συμμετοχή της χώρας στα πιστωτικά προγράμματα και τις επιδοτήσεις που θα λάβουν οι Έλληνες αγρότες από την ΕΕ είναι το ποσό των 835 εκατομμυρίων, δηλαδή το πενιχρό 6% του ολικού ποσού. Το άσχημο είναι ότι οι επιδοτήσεις και τα διαθέσιμα πιστωτικά προγράμματα της Ε.Ε, μέχρι σήμερα δεν έχουνε καμία επίδραση στην αποτελεσματικότητα της ελληνικής γεωργίας. Η λύση του προβλήματος έχει να κάνει και με το αν κάποιος είναι γεωργός, δηλαδή έχει το αγρόκτημα από τη καλλιέργεια τού οποίου λύνει το οικονομικό του πρόβλημα, η είναι μεταξύ των άλλων και γεωργός. Οι διαμαρτυρίες, τα μπλόκα, οι λόγοι των λαλίστατων αρχηγών της αντιπολίτευσης, δημιουργούν μία τσίρκο κατάσταση που στήνει τα σκηνικά για τα επόμενα χρόνια. Πολλοί οι λόγοι του αγροτικού προβλήματος με κοινωνική, οικονομική και πολιτική φόρτιση, που κάνουν τη λύση του να φαντάζει ως ένας άλλος ευσεβής πόθος.
Παναγιώτης Μπούρης, Καθηγητής Οικονομολόγος
