Θεοκλής, Θεοκλέας, Θεόκλεια
Σταύρος, Σταυριανός, Σταύρακας, Σταυράκιος, Σταυρής, Σταυράκης, Σταυρούλα, Σταυριανή, Σταυρίνα, Σταυρία
Βησσαρίων, Βησσαρίωνας, Βησσάρης, Βησσαρία
Νικήτας, Νικήτη, Νικήτα
Ύψωσις Τιμίου Σταυρού, Αγίου Θεοκλέους μάρτυρος
Η Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού είναι μία από τις μεγαλύτερες Δεσποτικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, και τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου. Η γιορτή σχετίζεται με την ιστορική εύρεση του Σταυρού του Χριστού από την Αγία Ελένη στα Ιεροσόλυμα (14 Σεπτεμβρίου 335 μ.Χ.), καθώς και με τη δεύτερη ύψωση το 629 μ.Χ. κατά την επαναφορά του Σταυρού μετά την αρπαγή του από τους Πέρσες.
Την ημέρα αυτή, τελείται αυστηρή νηστεία, όπως τη Μεγάλη Παρασκευή, ενώ κατά την ακολουθία ψάλλεται το γνωστό απολυτίκιο «Σώσον Κύριε τον λαόν σου…» και διανέμεται βασιλικός στους πιστούς ως σύμβολο ευωδίας και ευλογίας από τον τόπο που βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός. Η Ύψωση του Σταυρού έχει βαθύ θεολογικό συμβολισμό: φέρνει στο επίκεντρο της λατρείας τη σταυρική θυσία του Χριστού για τη σωτηρία της ανθρωπότητας και καλεί τους πιστούς να ενστερνιστούν τη δύναμη, την πίστη και την αυτοπροσφορά που πηγάζει από το μυστήριο του Σταυρού.
Στην ελληνική παράδοση, η εορτή συνοδεύεται από έθιμα, όπως το «πολυσπόρι» και το στόλισμα των ναών με κλωνάρια βασιλικού, ενώ γιορτάζουν και τα ονόματα Σταύρος, Σταυρούλα, Θεοκλής και άλλα συναφή.
