Αίσθημα «φτερουγίσματος», «τρέξιμο» της καρδιάς, αίσθηση ότι «χάνει» χτύπους ή έντονος σφυγμός στον λαιμό και το στήθος: όλα περιγράφονται με τη λέξη παλμοί ή ταχυπαλμία. Σε μεγάλο αριθμό περιστατικών δεν σημαίνουν καρδιοπάθεια. Ωστόσο, επειδή οι αιτίες ποικίλλουν (από το άγχος μέχρι αρρυθμίες που χρειάζονται θεραπεία), είναι χρήσιμο να ξέρετε τι μπορείτε να δοκιμάσετε στο σπίτι, πώς λειτουργούν οι τεχνικές αυτές και πότε πρέπει να απευθυνθείτε επειγόντως σε γιατρό.
Οι παλμοί είναι η υποκειμενική αίσθηση ότι η καρδιά χτυπάει γρήγορα, δυνατά ή ακανόνιστα. Μπορούν να εμφανιστούν σε εντελώς υγιή άτομα υπό ορισμένες συνθήκες (π.χ. στρες, έντονη άσκηση, αφυδάτωση), αλλά και σε άτομα με οργανικά προβλήματα ή διαταραχές του ηλεκτρικού συστήματος της καρδιάς (αρρυθμίες). Ένας σημαντικός διαχωρισμός είναι εάν ο ασθενής είναι αιμοδυναμικά σταθερός (δεν έχει σοβαρά συμπτώματα όπως έντονο πόνο στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια, λιποθυμία). Αυτό καθορίζει ποιες επεμβάσεις/χειρισμοί είναι ασφαλείς.
Ακολουθούν 7 πρακτικές που μπορείτε να δοκιμάσετε στο σπίτι.
Το άγχος ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και αυξάνει την αδρεναλίνη, με αποτέλεσμα επιτάχυνση του καρδιακού ρυθμού και αυξημένη ευαισθησία σε παλμούς. Η συστηματική μείωση του στρες μειώνει αυτές τις ορμονικές «εκρήξεις». Τι να δοκιμάσετε (βήμα-βήμα):
Πρακτική συμβουλή: Όταν αισθανθείτε το επεισόδιο, κάντε 5–10 βαθιές, αργές αναπνοές. Αν δεν υποχωρήσει, προχωρήστε σε κάποια από τις επόμενες τεχνικές.
Πρόκειται για φυσικές κινήσεις ή αναπνευστικές τεχνικές που διεγείρουν το πνευμονογαστρικό (vagus) νεύρο και ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό σύστημα, το οποίο έχει ρόλο στην επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού. Σε συγκεκριμένες ταχυκαρδίες (π.χ. SVT) είναι πρώτης γραμμής προσπάθεια για την αναστροφή του επεισοδίου.
Απευθύνεται μόνο σε ασθενείς που δεν έχουν συμπτώματα που υποδηλώνουν καρδιακή ισχαιμία ή εγκεφαλικό (όπως σοβαρός πόνος στο στήθος, σοβαρή δύσπνοια, ζάλη/λιποθυμία ή νευρολογικά συμπτώματα). Αν έχετε αμφιβολία, επικοινωνήστε με γιατρό.
Ακολουθούν οι τεχνικές σύμφωνα με το Cleveland Clinic:
Ελιγμός Valsalva (τυπική μορφή)
Τροποποιημένος Valsalva (MVM)
Τι να περιμένετε: Αν δουλέψει, ο καρδιακός ρυθμός συχνά υποχωρεί μέσα σε περίπου ένα λεπτό. Εάν δεν λειτουργήσει μετά από 2–3 προσπάθειες, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, πιθανή φαρμακευτική ή άλλη ιατρική παρέμβαση.
Τι συμβαίνει στο σώμα κατά τους πνευμονογαστρικούς χειρισμούς
Οι κινήσεις/αναπνοές που περιγράφηκαν προκαλούν μεταβολές στην ενδοθωρακική πίεση και στην επιστροφή αίματος προς την καρδιά. Αυτές οι μεταβολές αλλάζουν προσωρινά την αρτηριακή πίεση και τη ροή, γεγονός που ενεργοποιεί αντανακλαστικά το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι χαλάρωση της αγωγιμότητας στο επίπεδο του κολποκοιλιακού κόμβου (AV node) και μείωση της καρδιακής συχνότητας. Σε πολλές μορφές SVT η απλή διέγερση του vagus είναι ικανή να διακόψει το παθολογικό κύκλωμα και να αποκαταστήσει φυσιολογικό ρυθμό. Ωστόσο, δεν είναι πάντοτε επιτυχής και μερικές φορές απαιτούνται φάρμακα ή επεμβάσεις.
Τι να περιμένετε μετά την εφαρμογή των μέτρων
Η αφυδάτωση μειώνει τον όγκο του πλάσματος και μπορεί να αυξήσει την «πυκνότητα» του αίματος, επομένως η καρδιά χρειάζεται να δουλέψει πιο έντονα για να μετακινήσει το αίμα, και ενεργοποιείται ο συμπαθητικός άξονας. Επιπλέον, η αφυδάτωση ενεργοποιεί συστήματα όπως ρενίνη-αγγειοτενσίνη-αλδοστερόνη και την έκκριση αντιδιουρητικής ορμόνης (ADH), που επηρεάζουν την κυκλοφορία και τον καρδιακό ρυθμό.
