Σε προχωρημένες συζητήσεις για την ένταξη της τέταρτης φρεγάτας τύπου Belh@rra (FDI), στο πρόγραμμα χρηματοδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του κανονισμού SAFE, βρίσκεται η Ελλάδα. Θυμίζουμε ότι ο μηχανισμός SAFE (Security Action For Europe), δίνει χαμηλότοκα δάνεια με ευνοϊκούς όρους σε χώρες που θέλουν να ενισχύσουν την άμυνά τους, αλλά και να στηρίξουν την εγχώρια παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού. Όπως έχει ανακοινώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που επέλεξαν να αξιοποιήσουν τα δάνεια συνολικού ύψους περίπου 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσω του κανονισμού SAFE.
Το κόστος της νέας φρεγάτας «Θεμιστοκλής», όπως θα ονομάζεται, είναι ελαφρώς μικρότερο από αυτό το ποσό, γεγονός που καθιστά εφικτή τη χρηματοδότησή της μέσω του SAFE. Η επιλογή αυτή δεν αφορά μόνο τη διαθεσιμότητα χρημάτων, αλλά και τη δυνατότητα δημιουργίας κοινοπρακτικού σχήματος με τη συμμετοχή γαλλικών και ελληνικών εταιρειών, κάτι που είναι προαπαιτούμενο για να εγκριθεί η ένταξη στον μηχανισμό.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να προχωρήσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα σε αυτό το πρόγραμμα, το οποίο έχει ήδη εγκριθεί από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ). Όπως σημειώνουν οι γνωρίζοντες, η ταχεία υλοποίησή του είναι κρίσιμη, καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενίσχυσης του Πολεμικού Ναυτικού τα τελευταία σαράντα χρόνια. Η φρεγάτα «Θεμιστοκλής» θα διαθέτει από την αρχή δυνατότητες που θα της επιτρέπουν να φέρει πυραύλους τύπου Κρουζ, αυξάνοντας σημαντικά τις επιχειρησιακές της δυνατότητες.
Εφόσον η χρηματοδότηση μέσω SAFE προχωρήσει, θα χρειαστεί να γίνουν μικρές αλλαγές στις υπόλοιπες προτεραιότητες του 12ετούς Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ). Κάποια έργα, όπως η κατασκευή οχημάτων γενικής χρήσης όπου συμμετέχει η ελληνική βιομηχανία, ενδέχεται να μετατεθούν σε δεύτερη προτεραιότητα ώστε να προχωρήσει γρηγορότερα η ναυπήγηση της νέας φρεγάτας. Η ελληνική βιομηχανία συμμετέχει ήδη σε κοινοπρακτικά σχήματα με ευρωπαϊκές εταιρείες, αλλά η συμμετοχή της παραμένει περιορισμένη, κυρίως σε απλές εργασίες όπως η συγκόλληση έτοιμων τμημάτων και η παραγωγή μη κρίσιμων εξαρτημάτων.
Να σημειωθεί ότι η κυβέρνηση έχει ήδη αναλάβει και άλλες πρωτοβουλίες για να ενισχύσει το Πολεμικό Ναυτικό. Για παράδειγμα, προχωράει η τροποποίηση των τριών πρώτων φρεγατών FDI που βρίσκονται υπό ναυπήγηση στα γαλλικά ναυπηγεία της Naval Group, ώστε να μπορούν να φέρουν πυραύλους Κρουζ – ενώ η νέα φρεγάτα «Θεμιστοκλής» θα διαθέτει αυτές τις δυνατότητες από την πρώτη μέρα, γεγονός που επηρεάζει και την τιμή της, η οποία εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τον αρχικό προϋπολογισμό των 980 εκατομμυρίων ευρώ.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της συμμετοχής της εγχώριας ναυπηγικής και αμυντικής βιομηχανίας που σήμερα περιορίζεται σε εργασίες χαμηλής τεχνολογίας. Πάντως, αντίστοιχα έργα όπως η αναβάθμιση των φρεγατών ΜΕΚΟ που διαθέτουμε, γίνονται στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αλλά με τον κύριο τεχνολογικό εξοπλισμό να προέρχεται από ξένες εταιρείες. Η κυβέρνηση επιθυμεί λοιπόν να αυξηθεί η ελληνική συμμετοχή, ώστε η χώρα να αποκτήσει μεγαλύτερη τεχνογνωσία και να στηρίξει την εγχώρια βιομηχανία. Στόχος όλων αυτών των κινήσεων είναι να ενισχυθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα το Πολεμικό Ναυτικό, να προχωρήσουν οι διαδικασίες ναυπήγησης των φρεγατών χωρίς καθυστερήσεις και ταυτόχρονα να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μεγαλύτερη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας σε μελλοντικά εξοπλιστικά προγράμματα.
