Τρέχετε στο ντουλάπι όταν νιώθετε στενοχωρημένοι ή αναστατωμένοι; Δεν είστε οι μόνοι. Είναι συνηθισμένο να στρεφόμαστε στο φαγητό για «παρηγοριά», ειδικά όταν προσπαθούμε να διαχειριστούμε έντονα ή δύσκολα συναισθήματα.
Η κατανάλωση φαγητού ως ψυχολογική αντίδραση ονομάζεται συναισθηματική υπερφαγία. Σχεδόν όλοι το έχουμε κάνει κάποια στιγμή. Το φαγητό ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, γι’ αυτό και μας κάνει να νιώθουμε καλύτερα. Όμως, όταν αυτή η συμπεριφορά γίνεται συνήθεια και δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι αντιμετώπισης, εξελίσσεται σε πρόβλημα.
Το φαγητό δεν λύνει την πραγματική αιτία της στενοχώριας, του άγχους, της μοναξιάς ή της κούρασης. Αντίθετα, συχνά οδηγεί σε περισσότερα προβλήματα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.
Σύμφωνα με ειδικούς στο Health Line, σχεδόν οτιδήποτε μπορεί να την πυροδοτήσει. Ειδικά όσοι ακολουθούν αυστηρές δίαιτες ή έχουν ιστορικό συνεχών περιορισμών στο φαγητό είναι πιο ευάλωτοι.
Συχνές εξωτερικές αιτίες είναι:
Εσωτερικοί παράγοντες μπορεί να περιλαμβάνουν:
* Ο άξονας στρες είναι ο άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA), ένα σύστημα στον οργανισμό που ρυθμίζει την απόκριση στο στρες. Αυτός ο άξονας εμπλέκεται στην παραγωγή και απελευθέρωση ορμονών που βοηθούν το σώμα να ανταποκριθεί σε στρεσογόνες καταστάσεις.
Από μόνη της, η συναισθηματική υπερφαγία δεν είναι διατροφική διαταραχή, αλλά μπορεί να αποτελεί ένδειξη δυσλειτουργικών διατροφικών συνηθειών, όπως:
Δεν χρειάζεται διάγνωση για να ζητήσει κάποιος βοήθεια. Αρκεί να νιώθει ότι η σχέση του με το φαγητό δεν τον εξυπηρετεί.
Η κατανάλωση φαγητού προσφέρει προσωρινή ευχαρίστηση μέσω της ντοπαμίνης. Είναι άμεσα διαθέσιμο και κοινωνικά αποδεκτό, ενώ συνδέεται με στιγμές χαράς, θαλπωρής και φροντίδας. Με τον χρόνο, η κατανάλωση φαγητού σε καταστάσεις στρες μπορεί να γίνει μια αυτόματη αντίδραση.
Κρατήστε ημερολόγιο συναισθημάτων
Σημειώστε τι συνέβαινε, πώς νιώθατε, και τι κάνατε πριν φάτε. Μην κρίνετε τον εαυτό σας, απλώς παρατηρήστε.
Βρείτε εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης
Αν το φαγητό εμφανίζεται πάντα ως λύση στο στρες, ασχοληθείτε με τη ρίζα του προβλήματος. Για την ανία, δοκιμάστε νέες δραστηριότητες.
Γυμναστείτε
