Σωτήριος, Σωτήρης, Σώτος, Σώτης, Σωτηρία, Σωτήρω, Σωτία
Ευμορφία, Μορφούλα
Αστέριος, Αστέρης, Αστρινός, Αστερινός, Αστρινή, Αστέρω, Αστερία, Αστρούλα, Αστερινή
Νικάνωρ, Νικάνορας
Μεταμόρφωσις του Σωτήρος
Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού αποτελεί μία από τις λαμπρότερες και πιο σημαντικές δεσποτικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τιμάται κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου. Πρόκειται για το γεγονός όπου ο Ιησούς Χριστός, λίγο πριν το Πάθος, ανέβηκε στο όρος Θαβώρ μαζί με τρεις από τους μαθητές Του – τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη – και εκεί μεταμορφώθηκε μπροστά τους: το πρόσωπό Του έλαμψε σαν τον ήλιο και τα ρούχα Του έγιναν λευκά σαν το φως. Ταυτόχρονα εμφανίστηκαν ο Μωυσής και ο Προφήτης Ηλίας να συνομιλούν μαζί Του, γεγονός που υπογραμμίζει πως ο Χριστός είναι ο συνδετικός κρίκος Νόμου και Προφητών, η εκπλήρωση όλης της προετοιμασίας της Παλαιάς Διαθήκης για τη σωτηρία του ανθρώπου.
Η εμπειρία αυτή επιβεβαιώθηκε από τη φωνή του Θεού Πατέρα που ακούστηκε μέσα από την νεφέλη: «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε» («αυτός είναι ο υιός μου ο αγαπητός, να Τον ακούτε»), θέτοντας τον Ιησού στην μεγαλύτερη τιμή και δόξα ως Υιό του Θεού, μέγα διδάσκαλο και λυτρωτή για όλον τον κόσμο.
Θεολογικά, η Μεταμόρφωση αποτελεί αποκάλυψη της θεϊκής δόξας που έκλεινε μέσα Του η ανθρώπινη φύση του Χριστού και προτύπωση της προσωπικής μεταμόρφωσης κάθε πιστού στη Βασιλεία του Θεού. Το άκτιστο φως της Μεταμορφώσεως —αυτό που πλημμύρισε το Θαβώρ— είναι η άκτιστη δόξα του Θεού, που αποκαλύπτεται σε όσους έχουν καθαρή καρδιά. Η παρουσία των τριών μαθητών μαρτυρά και τη ζωντανή εμπειρία της Εκκλησίας· δεν πρόκειται απλώς για «μύθο» ή αλληγορία, αλλά για ιστορικό γεγονός με σωτηριολογική σημασία και φανέρωση της ένωσης θείας και ανθρώπινης φύσης στο πρόσωπο του Χριστού.
Επιπλέον, ο εορτασμός στις 6 Αυγούστου καθιερώθηκε μετά τον 4ο αιώνα, όταν η Αγία Ελένη έκτισε τον πρώτο ναό στο Θαβώρ. Η Μεταμόρφωση, ως θεία δωρεά αλλά και πρόγευση της Ανάστασης, παραμένει πηγή αισιοδοξίας, ελπίδας και πνευματικής μεταμόρφωσης για όλους τους χριστιανούς.
Στη βυζαντινή αγιογραφία, η εικόνα της Μεταμόρφωσης αποτελεί θεολογικό κλειδί: ο Χριστός στο μέσον, κορυφαία και φωτεινή μορφή, πλαισιώνεται από τον Μωυσή και τον Ηλία, ενώ οι μαθητές σε στάση δέους δηλώνουν την ανθρώπινη αδυναμία να δεχθεί το θαύμα τής θείας δόξας. Το θαβώριο φως αποτελεί σύμβολο της μελλοντικής δόξας και της ελπίδας κάθε χριστιανού για μετοχή στη θεία ζωή.
Η εορτή της Μεταμορφώσεως προσφέρει πνευματικό νόημα και πρόσκληση για εσωτερική αλλαγή, φανερώνει τη διαρκή παρουσία του Θεού στην ιστορία και την προσωπική προοπτική μεταμόρφωσης όλων των πιστών.
