Μπορείτε να φανταστείτε πώς θα ήταν να βρίσκεστε ξαπλωμένοι με έναν ελέφαντα να πιέζει το στήθος σας ή να αισθάνεστε ότι ένας αόρατος βρόχος σφίγγει σιγά-σιγά τον λαιμό σας; Αυτή είναι η πραγματικότητα για εκατομμύρια ανθρώπους που βιώνουν μια κρίση άσθματος. Μια εμπειρία ασφυκτική και απειλητική για τη ζωή, που συχνά παρερμηνεύεται ή υποτιμάται.
Ο Δρ. Michael Wechsler, καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής του Ινστιτούτου Άσθματος της Οικογένειας Cohen στο National Jewish Health στο Ντένβερ του Κολοράντο, περιγράφει παραστατικά την εμπειρία: «Μερικοί άνθρωποι νιώθουν σαν να έχουν έναν ελέφαντα στο στήθος. Άλλοι λένε ότι είναι σαν να έχουν μια θηλιά γύρω από τον λαιμό τους. Και κάποιοι απλώς δεν μπορούν να σταματήσουν να βήχουν, νιώθοντας πως κάτι εμποδίζει την αναπνοή τους».
Αν αναρωτηθήκατε ποτέ πώς εκδηλώνεται πραγματικά μια κρίση άσθματος, ποια είναι τα συμπτώματά της και τι πρέπει να κάνετε σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ειδικοί δίνουν ξεκάθαρες απαντήσεις.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, η αναπνοή είναι μια ακούσια και αδιάκοπη λειτουργία: ο αέρας εισέρχεται από τη μύτη ή το στόμα, περνά από την τραχεία και φτάνει στους πνεύμονες, όπου εμπλουτίζει τον οργανισμό με οξυγόνο και αποβάλλεται το διοξείδιο του άνθρακα. Ωστόσο, στους ασθενείς με άσθμα, οι αεραγωγοί είναι υπερευαίσθητοι και ευάλωτοι σε ερεθίσματα.
Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης άσθματος, εξηγεί ο Δρ. Wechsler, τρεις μηχανισμοί συνεργούν αρνητικά:
Το αποτέλεσμα; Δυσκολία στην αναπνοή, συριγμός, έντονος βήχας, σφίξιμο στο στήθος και αίσθηση αέρα που «δεν φτάνει». Ο Δρ. Shahzad Mustafa, αλλεργιολόγος και ανοσολόγος στο Rochester Regional Health της Νέας Υόρκης, περιγράφει την εμπειρία ως εξής:
«Είναι σαν να προσπαθείτε να αναπνεύσετε μέσα από ένα καλαμάκι».
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι κρίσεις άσθματος μπορούν να μοιάζουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, με κρίσεις πανικού. Όμως, όπως διευκρινίζει ο Δρ. Mustafa: «Το ίδιο το άσθμα μπορεί να προκαλέσει άγχος και το άγχος μπορεί να εντείνει τα συμπτώματα, δημιουργώντας έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο».
Παρόλο που οι μηχανισμοί είναι κοινοί, η αφετηρία μιας κρίσης ποικίλλει ανάλογα με το άτομο. «Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν απότομα ή να εξελιχθούν σταδιακά, κάτι που κάνει την αντιμετώπιση πιο δύσκολη», σημειώνει ο Δρ. Wechsler.
Η Δρ. Joi Lucas, παιδιατρική πνευμονολόγος από τη Φλόριντα, επιβεβαιώνει την ποικιλομορφία των ερεθισμάτων: «Η ποικιλία και η μεταβλητότητα των αιτιών είναι τεράστια και συχνά απρόβλεπτη».
Συχνά πυροδοτικά αίτια περιλαμβάνουν:
Επιπλέον πιθανοί παράγοντες: ορισμένα φάρμακα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, έντονα αρώματα, τροφές και ψυχρός, ξηρός αέρας.
Η άμεση αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι ζωτικής σημασίας. Όσοι πάσχουν από άσθμα πρέπει να τηρούν το εξατομικευμένο σχέδιο δράσης τους, με πρώτο βήμα συνήθως τη χρήση του εισπνευστήρα διάσωσης.
Οι συσκευές εισπνοών διάσωσης περιέχουν βρογχοδιασταλτικά βραχείας δράσης (π.χ. αλβουτερόλη ή λεβαλβουτερόλη), που χαλαρώνουν τους μύες γύρω από τους αεραγωγούς.
Όπως εξηγεί η Δρ. Lucas: «Η δράση της αλβουτερόλης ξεκινά μέσα σε 15 με 20 λεπτά και διαρκεί περίπου τέσσερις ώρες».
