Πρόσκληση από το κόμμα ΚΟΣΜΟΣ και ομιλητής σε συζήτηση για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και τις Υδατοκαλλιέργειες
Ανάγκη για δίκαιους κανόνες, διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, περιβαλλοντική προστασία και βιώσιμη ανάπτυξη
Η Ομιλία μου
Κυρίες και κύριοι,
Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω από το αυτονόητο – που όμως, δυστυχώς, για την ελληνική Πολιτεία δεν είναι ποτέ δεδομένο: η χώρα μας καθυστέρησε αδικαιολόγητα, χρόνια ολόκληρα, να προχωρήσει στον απαραίτητο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Και λέω αδικαιολόγητα, γιατί επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, κάναμε το πρώτο βήμα: ενσωματώσαμε την ευρωπαϊκή οδηγία με τον Νόμο 4546/2018 και ανοίξαμε θεσμικά τον δρόμο. Από τότε, κύλησαν έξι ολόκληρα χρόνια, ήρθε προειδοποιητική επιστολή από την Κομισιόν το 2021, και έπρεπε να φτάσουμε μέχρι την καταδίκη της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να φέρει επιτέλους η κυβέρνηση τον σχεδιασμό στο τραπέζι.
Και εύλογα αναρωτιέται κανείς: γιατί τόση καθυστέρηση;
Η απάντηση είναι μία και διαπερνά κάθε επίπεδο σχεδιασμού:
Γιατί η καθυστέρηση γεννά αδιαφάνεια και η αδιαφάνεια εξυπηρετεί συμφέροντα.
Το ίδιο είδαμε να συμβαίνει:
• με το Ειδικό Χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας,
• με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια,
• με τα Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές NATURA,
• και βεβαίως με τις υποδομές διαχείρισης απορριμμάτων, όπου πληρώνουμε ακριβά ευρωπαϊκά πρόστιμα επειδή κάποιοι επιμένουν να συντηρούν ένα κράτος χωρίς κανόνες.
Στο επίκεντρο όλων αυτών; Ένα πρότυπο διακυβέρνησης που προτάσσει την εξυπηρέτηση των λίγων, σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος.
Κυρίες και κύριοι,
Τρανό παράδειγμα αυτής της στρεβλής λογικής αποτελεί η υπόθεση των ΑΠΕ.
Ένα εργαλείο πράσινης μετάβασης έχει μετατραπεί, μέσω υπερκορεσμού και έλλειψης χωροταξικού ελέγχου, σε προνομιακό πεδίο δράσης δύο-τριών καθετοποιημένων ομίλων. Ενέργεια που τελικά πετιέται, επειδή το σύστημα αδυνατεί να την απορροφήσει. Ενεργειακές κοινότητες; Ελάχιστες. Και οι ίδιοι και οι ίδιοι, πάντα ωφελούμενοι.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο θαλάσσιος σχεδιασμός:
Πρώτα οι άδειες για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα – και μετά ο σχεδιασμός.
Πρώτα οι αποφάσεις για την εγκατάσταση – και μετά η κοινωνική διαβούλευση.
Πρώτα οι εξυπηρετήσεις – και μετά οι κανόνες.
Αυτή είναι, δυστυχώς, η λογική της σημερινής κυβέρνησης.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, το νέο σχέδιο φέρνει και κάτι ακόμη: την υπερπολλαπλασιασμένη ανάπτυξη των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ).
Από την μίσθωση 9.800 στρεμμάτων, το σχέδιο προβλέπει δέσμευση 240.000 στρεμμάτων. Μια αύξηση (και στην πραγματική μίσθωση) που δεν μπορεί – και δεν πρέπει – να μείνει ασχολίαστη.
Γιατί οι συνέπειες είναι πολλαπλές:
• Ρύπανση και επιβάρυνση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας,
• Αποκλεισμός παραλιών και περιοχών τουριστικής ανάπτυξης,
• Συρρίκνωση της αλιευτικής δραστηριότητας,
• Υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και του περιβάλλοντος,
• Και, ας μην κρυβόμαστε, ελάχιστες τοπικές θέσεις εργασίας με αμφίβολες εργασιακές σχέσεις.
Και όλα αυτά, ενώ η κυβέρνηση όχι μόνο δεν κύρωσε το Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης της Σύμβασης της Βαρκελώνης, αλλά αφαίρεσε και την παράκτια ζώνη από τον σχεδιασμό. Ένα διπλό πλήγμα στην προστασία των ευαίσθητων οικοσυστημάτων.
Και εδώ τίθεται το κρίσιμο ερώτημα:
Είμαστε υπέρ της απαγόρευσης των υδατοκαλλιεργειών;
Όχι βέβαια.
Είμαστε υπέρ της ανεξέλεγκτης εξάπλωσής τους;
Ούτε αυτό είναι λογικό.
Η απάντηση είναι ολοκληρωμένος και δίκαιος σχεδιασμός.
Με:
• αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια,
• μελέτη επιπτώσεων ανά περιοχή,
• διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες,
• και σαφή όρια στις χωροθετήσεις.
Γιατί μόνο μέσα από τη σύνθεση της επιχειρηματικότητας με την οικολογική ευθύνη μπορούμε να χτίσουμε ένα μέλλον βιώσιμης ανάπτυξης και περιβαλλοντικής ισορροπίας.
Κλείνω με αυτό:
Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός δεν είναι απλώς μια τεχνοκρατική υποχρέωση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Είναι ο καθρέφτης της πολιτικής μας για τη θάλασσα, τη ζωή και τη δημοκρατία.
Και σε αυτόν τον καθρέφτη πρέπει να μπορούμε να κοιταχτούμε όλοι.
Με καθαρή συνείδηση και με σεβασμό στις επόμενες γενιές.
