Ο Ντόναλντ Τράμπ καθ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας έλεγε ξεκάθαρα ότι σαν πρόεδρος θα επιβάλει δασμούς για να σταματήσει την εκμετάλλευση των Ηνωμενων Πολιτειών από τους εμπορικούς εταίρους της. Εκ τών πραγμάτων φαίνεται ότι ένα μεγάλο μέρος των Αμερικανών που τον ψήφισαν, δεν πίστευαν ότι ο Τράμπ θα κάνει πράξη την παράλογη υπόσχεσή του. Μεταξύ αυτών, δεν είναι μόνο οι μεγάλοφαρμαδόροι, αλλά και οι πλειοψηφία τών υπερπλουσίων Αμερικανών επιχειρηματιών, όπως ο Ιλον Μάσκ και ο Τζέφ Μπέζος.
Οι μεγάλοφαρμαδόροι, που τόσο πολύ υποστηρίζουν το Τράμπ θα υποστούν μεγάλες ζημιές, αφού οι εξαγωγές των στη Κίνα θα περιοριστούν στό ελάχιστο.
Γιατί όμως ουδείς εξ αυτών δεν αντελήφθη ότι ο Ντόναλντ Τράμπ ήταν ικανός να το πράξει, ανεξάρτητα των αρνητικών οικονομικών συνεπειών. Πώς είναι δυνατόν τα ποιό έξυπνα μυαλά της τεχνητής νοημοσύνης να μη προείδουν ότι ο Τράμπ θα φέρει την καταιγίδα των δασμών πού υποσχόταν προεκλογικά ; Τούτο διότι υποτίμησαν τα χαρακτηριστικά της ναρκισσιστικής συμπεριφοράς του. Οι εμπορικές εντάσεις, εξ αιτίας των δασμών τού Ντόναλντ Τραμπ , δημιούργησαν το χάος στα Χρηματιστήρια όλων τών κρατών, με τους δείκτες αυτών να καταγράφουν ιστορικά χαμηλές επιδόσεις. Και αυτό συνέβει μόλις δεκαπέντε μέρες από την πομπώδη ανακοίνωσή του ότι θα επιβάλει δασμούς σχεδόν σε κάθε χώρα του πλανήτη για να, σύμφωνα με τη γνώμη του, αυξήσει το εμπόριo.
Το αποτέλεσμα φυσικά είναι αντίθετο, αντί για ώθηση πρός τα πάνω έχουμε ώθηση πρός τα κάτω. Η αντίδραση όλων των κρατών ήταν η αναμενόμενη, δηλαδή δασμούς εσύ δασμούς και μείς και όπου βγεί, εκτός και αν προτιμάς τη λύση του συμβιβασμού.
Και τώρα καταλαβαίνουμε γιατί τόσο ο Τζέφ Μπέζος όσο και ο Ιλον Μάσκ αντιτίθενται στη πολιτική των δασμών τού Προέδρου.
Το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων που πουλάει η Άμαζον εισάγονται από τη Κίνα. Η ιδέα του Μπέζου να ξεχωρίζει το ποσοστό της τιμής του αγαθού, ένεκα του δασμού, εξόργισε τον Τράμπ πού απείλησε τηλεφωνικά το αφεντικό της Άμαζον με συνέπειες αν το πράξει. Ερωτηθείς δε ο Τράμπ για τίς συνέπειες των δασμών είπε, όσο ποιό κυνικά μπορούσε, ότι το μόνο που θα συμβεί είναι οι μικρές, αντί για τριάντα κούκλες θα αγοράζουν μόνο δύο. Πολλοί ακόμη και τώρα τού αποδίδουν μεταφυσικές ικανότητες όσον αφορά την οικονομική βελτίωση της χώρας αν και στη πραγματικότητα η xώρα ανοίγει τη πόρτα της ύφεσης με το σλόγκαν πού διαφημίζει το ονομαστό καπέλο του να γίνεται ευσεβής πόθος.
Και στο μέσον αυτής της χαώδης κατάστασης, που δε φαίνεται να αλλάζει, ο Ιλον Μάσκ αποφάσισε να πάρει θέση, λέγοντας ότι η καλύτερη εμπορική θέση μεταξύ Αμερικής και Ενωμένης Ευρώπης, είναι αυτή των μηδενικών δασμών. Aυτή η αμφισβήτηση του Μάσκ της θέσης του προέδρου δεν φαίνεται να συγκινεί το Τράμπ, αλλά αναγκάζει τον ίδιο να περιορίζει στο ελάχιστο το χρόνο του στο υπουργείο κυβερνητικής αποτελεσματικότητας καί να επιστρέφει στη Τέσλα για να σταματήσει την αιμορραγία της.
Η αβεβαιότητα στα Χρηματιστήρια συνεχίζεται και ο κρυφός εμπορικός πόλεμος έχει χαμένους σημαντικές εταιρίες όπως η Apple, Nvidia, Microsoft, Adidas and Nike με ζημιές από 10% έως 20% της αξίας των σε διάστημα μερικών ημερών. Εκτός αυτών είναι και πολλές άλλες εταιρίες με πτώσεις της αξίας των στο ίδιο χρονικό διάστημα. Από πρακτικής πλευράς η Τέσλα μπορεί να βγεί κερδισμένη, αφού όλα τα προϊόντα της παράγονται επί αμερικανικού εδάφους, κάτι πολύ σπάνιο φαινόμενο, χωρίς όμως αυτό να γλιτώνει το Μάσκ από ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Χρηματιστήριο.
Η δήλωση του Μάσκ είναι καθαρά εναντίον της πολιτικής των δασμών και δημιουργεί χάσμα μεταξύ των δύο ανδρών που μέχρι πρότινος έδιναν κοινές εθνικοσοσιαλιστικές ομιλίες και παρόμοια υποστήριξη σε ακροδεξιά πολιτικά κόμματα. Ο Μάσκ όμως κάτω από τι πίεση των επενδυτών συναδέλφων, τη κατάρρευση στα Χρηματιστήρια, τα σημάδια τη ερχόμενης ύφεσης, αναγκάζεται να αλλάξει το βηματισμό του για το δικό του συμφέρον. Ο Μάσκ θέλει ξεκάθαρα ελεύθερο εμπόριο μεταξύ Ευρώπης καί Αμερικής, όχι γιατί κινδυνεύει η Τέσλα, αλλά γιατί προβλέπει ότι η χαώδης και παράξενη κατάσταση αβεβαιότητας που επικρατεί μπορεί να τινάξει τη παγκόσμια οικονομία στον αέρα. Εκ των πραγμάτων ο Μάσκ θεωρώ οτι η πολιτική του καριέρα είναι στό τέλος της.
Εντωμεταξύ ο Τράμπ παρά τα προειδοποιητικά μηνύματα από όλες τις κατευθύνσεις εξακολουθεί να διατηρεί την ίδια στάση προς το παρόν. Έγραψα πριν και ξαναγράφω ότι ο ναρκισσιστής πρόεδρος θα αλλάξει πολιτική τότε μόνον όταν αντιληφθεί ότι και ο ίδιος είναι θύμα της πολιτικής του. Και αν ακόμη αλλάξει θέση τώρα δεν νομίζω ότι μπορεί να αποφύγουμε την ύφεση, την οποία όμως ο Τράμπ θα χρεώσει στο Μπάιντεν, για την τάχα οικονομική κατάσταση τής χώρας και στο διοικητή τής ομοσπονδιακής τράπεζας που δεν μείωσε το επιτόκιο.
Δεν ξέρω αν εδώ γελάμε η κλαίμε. Μη ξεχνάτε ότι μόνο ο Τράμπ, εκτός τού Πάπα, έχει το αλάνθαστο.
Παναγιώτης Μπούρης Καθηγητής Οικονομολόγος
Παναγιώτης Μπούρης. Καθηγητής Οικονομολογος .
