Στα 50 χρόνια της, η Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία, έδειξε και δείχνει ότι δεν κινδυνεύει από τους αποσταθεροποιητικούς παράγοντες που προηγήθηκαν από αυτή. Όμως, δεν παύει να ελλοχεύει ο κίνδυνος της απώλειας του σφρίγους της από την αποπολιτικοποίηση και την ιδιώτευση και την έλλειψη ενδιαφέροντος για τα κοινά. Στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον, ο αντίπαλος της είναι η άνοδος της ακροδεξιάς και του ρατσισμού, που συνασπίζονται γύρω από τη ρητορική του μίσους εναντίον της διαφορετικότητας. Ο λαός με τους αγώνες του είναι αυτός που θα προασπίσει τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα και να εμβαθύνει τη δημοκρατία. Ο αέναος αγώνας για το καλύτερο μέλλον οφείλει να συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.
Η Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία, λόγω της εκτεταμένης χρονικά συνέχειας της, μπορεί να ιδωθεί περισσότερο σαν ένα σύνολο διακριτών υποπεριόδων παρά σαν ενιαίο σύνολο. Αυτό μπορεί να αναλυθεί με βάση έναν συνεχή διάλογο σχετικά με τη συγκυρία αλλά και τις διεθνείς εξελίξεις. Η πρώιμη περίοδος της, εξελίχθηκε από την «Αλλαγή» του 1981, με χαρακτηριστικά τη μεταρρύθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, την εφαρμογή ενός πιο δίκαιου οικονομικού και παραγωγικού μοντέλου και την εξάλειψη των παθών του μετεμφυλιακού κράτους. Συνεχίστηκε με τη νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση, που έφερε την απώλεια των κοινωνικών κεκτημένων και αργότερα, με την εσπευσμένη είσοδο της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η υποπερίοδος όμως που τη στιγμάτισε ανεξίτηλα, είναι αυτή της οικονομικής κρίσης (2010-18), της ανατροπής όλων των σταθερών στο Ελληνικό πολιτικό και οικονομικό σύστημα και την ύπαρξη ενός πειράματος στο οποίο οι δανειστές έπαιξαν τον κυρίαρχο ρόλο. Η αντίσταση της Αριστεράς απέναντι στα μνημόνια και η έξοδος από την οικονομική κρίση, ακολουθήθηκε από μια αμφιλεγόμενη νεοφιλελεύθερη περίοδο κατεδάφισης των κοινωνικών δικαιωμάτων, των συστημάτων Υγείας, Παιδείας και Εργασίας.
Η πολιτική συμμετοχή στη μεταπολίτευση χαρακτηρίζεται από τη φάση της ανόδου (έως το 2000) και τη φάση της καθόδου (έως σήμερα). Η μείωση της πολιτικής συμμετοχής χαρακτηρίζεται και από την κρίση ορισμένων εκ των κομμάτων εξουσίας στην παρούσα χρονική συγκυρία, οφείλεται στο άνοιγμα της ψαλίδας της δραστηριότητας τους από την εκπροσώπηση της κοινωνίας. Η Κυβέρνηση κλυδωνίζεται σοβαρά και αποδέχεται ότι το αφήγημα του 41% έχει καταρρεύσει, ενώ το ΠΑΣΟΚ καθιζάνει και αδυνατεί να ανακάμψει χάνοντας τα ερείσματα του στην κοινωνία και πληρώνοντας τα παλαιότερα σοβαρά λάθη της συγκυβέρνησης (τυπικής ή άτυπης) σε συμβιβασμό με τα μεγάλα κέντρα αποφάσεων των δανειστών. Η άνοδος της πολιτικής συμμετοχής και η καταπολέμηση των μηχανισμών που την ενισχύουν, αποτελούν τη βάση για την πολιτική αλλαγή και την πορεία προς τα εμπρός της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας.
Το πάνδημο αίτημα για δημοκρατία και δικαιοσύνη στις μέρες μας είναι πιο ισχυρό από ποτέ. Μόνο μια πολιτική αλλαγή με δημοκρατική διακυβέρνηση μπορεί να εξασφαλίσει τη δημοκρατία, την πολιτική και την κοινωνική λογοδοσία. Σε μια τέτοια διακυβέρνηση η καταπολέμηση της διαφθοράς, τα θεσμικά αντίβαρα, τα ατομικά δικαιώματα, η διαρκής μάχη για την πραγματική ισότητα, η εξάλειψη των διακρίσεων, θα αποτελέσουν ένα συστατικό στοιχείο ενός σύγχρονου κράτους. Στόχος μιας διακυβέρνησης, που είναι ορατή με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υπό τον Πρόεδρο του Στέφανο Κασσελάκη, αποτελεί την ανταπόκριση στο κοινό αίτημα και δύναται να εξασφαλίσει τις αυξημένες δυνατότητες και ικανότητες του κράτους και τα χαρακτηριστικά ενός ισχυρού και δημοκρατικού κράτους σε κάθε πτυχή της λειτουργίας και της αλληλεπίδρασης του με τους πολίτες.
Γεώργιος Ι. Φαράντος
Συντονιστής Υγείας της Ν.Ε. ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αρκαδίας και Διδάκτωρ του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων
https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/438082_gia-ta-50-hronia-tis-tritis-ellinikis-dimokratias
