Ποικίλα τα πεδία που άπτονται της έννοιας της σύγκρουσης: εσωτερική, σύγκρουση πολιτισμών, συμφερόντων, καθώς και σύγκρουση εν καιρώ πολέμου. Πρόκειται για την κεντρική και τις επιμέρους θεματικές του θεσμού του υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» για το 2024, ένα πολιτιστικό γεγονός ορισμένης διαρκείας κάθε έτος που ξεκίνησε ως πρόγραμμα και εξελίχθηκε σε θεσμό, κλείνοντας, φέτος, τα πέντε έτη «ζωής» του. Σκοπός του θεσμού, να δώσει νέα ζωή στο σκηνικό αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων σε κάθε γωνιά της Ελλάδας όπου πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις, αναδεικνύοντας και συνδέοντας τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία με τους αρχαιολογικούς χώρους· δημιουργώντας, παράλληλα, συνθήκες απασχόλησης για έναν σημαντικό αριθμό εργαζομένων στον Πολιτισμό αλλά και εντόπιων συνεργατών.
Το φετινό, χρονικό ορόσημο, ο θεσμός περιλαμβάνει 70 παραγωγές (συνολικά κατατέθηκαν περίπου 600 προτάσεις) οι οποίες θα παρουσιαστούν σε συνολικά 140 εκδηλώσεις (μουσική, θέατρο, παραστάσεις/ δράσεις για παιδιά και εφήβους, χορός, εικαστικά/ περφόρμανς, μουσικό θέατρο), σε 68 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία που βρίσκονται σε συνολικά 12 περιφέρειες, το διάστημα μεταξύ 1ης Ιουλίου και 31 Αυγούστου. Οι παραγωγές φέρουν την υπογραφή καλλιτεχνών και καλλιτεχνικών ομάδων που με το πέρας των παρουσιάσεών τους στο πλαίσιο του θεσμού, μπορούν να τις ανεβάσουν όπου επιθυμούν καθώς αυτές ανήκουν τους καλλιτέχνες.
Για να μιλήσουμε λίγο ακόμη με αριθμούς, ο προϋπολογισμός της φετινής διοργάνωσης ανέρχεται στα 2.232.000 ευρώ, εκ των οποίων για τη μουσική δίνονται 762.600 ευρώ, για το θέατρο 632.400 ευρώ, για τις παραστάσεις / δράσεις για παιδιά και εφήβους 260.400 ευρώ, για τον χορό 223.200 ευρώ, για τα εικαστικά / περφόρμανς 223.200 ευρώ και για το μουσικό θέατρο 130.200 ευρώ.
Αναφορικά με τους χώρους, στον ήδη πλούσιο κατάλογο των συνολικά 68 αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων που φιλοξενούν τις εκδηλώσεις του προγράμματος των εκδηλώσεων και δράσεων του 2024 του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», εντάσσονται δεκατρείς νέοι χώροι.
Ανάμεσά τους, το μυθικό Ανάκτορο του Νέστορος στην Πύλο, το αποκατεστημένο αρχοντικό Ταβανιώτη στη Μαρώνεια, αντιπροσωπευτικό δείγμα της οικιστικής αρχιτεκτονικής της Δυτικής Θράκης, η Ιερά Μονή Ουρσουλινών στα Λουτρά της Τήνου που ιδρύθηκε το 1862, το διώροφο ανακαινισμένο Κονάκι Προδρόμου στην Καρδίτσα, ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα τσιφλικόσπιτου του κάμπου της Δυτικής Θεσσαλίας, ο προϊστορικός οικισμός της Μύρινας στη Λήμνο και το επιβλητικό Φρούριο Καζάρμα στη Σητεία που δεσπόζει ψηλά πάνω από την πόλη.
To Ανάκτορο του Νέστορα, στην Πύλο. Πηγή φωτ.: Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός
Το ερώτημα που τίθεται με αφορμή τη φετινή θεματική είναι εάν μπορεί ο πολιτισμός να λειάνει την όποιας μορφής σύγκρουση. «Ο πολιτισμός είναι μία βαθιά πολιτική έννοια, μία στάση ζωής. Στις φάσεις σύγκρουσης, ο πολιτισμός μας είναι βασικός μοχλός στην κοινωνική συνοχή. Ο πολιτισμός μπορεί να λειάνει τις συγκρούσεις, το θέμα είναι τι μορφή θα έχει αυτή η σύγκρουση. Ο πολιτισμός είναι μοχλός ανάπτυξης και θα έπρεπε να συμβολίζει την άμβλυνση συγκρούσεων» όπως σημείωσε – μεταξύ άλλων – η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, κατά την παρουσίαση (25/6) του προγράμματος 2024 του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» στην Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Παρακαταθήκη και λογότυπο
Τα πέντε έτη «ζωής» του θεσμού συμπίπτουν με νέα δεδομένα. Χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης ο θεσμός αποκτά δική του ιστοσελίδα (allοfgreeceoneculture.gr), όπου, μεταξύ άλλων, θα προβάλλονται δωρεάν παραγωγές που θα μαγνητοσκοπηθούν κατά τη διάρκεια του φετινού θεσμού. Οι 30 παραγωγές θα καλύπτουν το φάσμα όλων των κατηγοριών «του προγράμματος και από αντιπροσωπευτικούς χώρους σε όλη την Ελλάδα, με στόχο να δοθεί μια αντιπροσωπευτική εικόνα του συνόλου των εκδηλώσεων και της φιλοσοφίας του θεσμού», όπως σημείωσε ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Γιώργος Κουμεντάκης. Καθώς, η Εθνική Λυρική Σκηνή, υπό την εποπτεία του ΥΠΠΟ, έχει αναλάβει και φέτος τη διοικητική και οργανωτική ευθύνη του προγράμματος του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός».
Τρόπον τινά, η μαγνητοσκόπηση των παραγωγών και η έπειτα αρχειοθέτησή τους αποτελεί μία κάποια παρακαταθήκη του θεσμού. Όσο για τη νέα ταυτότητά του, βασίστηκε στη χρήση συμβόλων του κλασικού πολιτισμού. Η νέα ταυτότητα περιλαμβάνει τον σχεδιασμό νέου λογότυπου, καθώς και τη δημιουργία της επίσημης ιστοσελίδας του προγράμματος. Ο λογότυπος του θεσμού είναι εμπνευσμένος από τον αρχαίο κίονα, ενώ η λιτή και μοντέρνα σχεδίασή του παρουσιάζει τον κίονα σε μισό σχήμα, δημιουργώντας ένα σύνδεσµο µεταξύ της αρχαίας κληρονοµιάς και του σύγχρονου κόσµου µε έµµεσες αναφορές στον Γιάννη Μόραλη.
Η Λίνα Μενδώνη και ο Γιώργος Κουμεντάκης, στο βάθος το νέο λογότυπο του θεσμού. Φωτ.: Βαλέρια Ισάεβα, πηγή φωτ.: Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός
Υπενθυμίζεται ότι οι προτάσεις του προγράμματος 2024 επιλέχθηκαν από την ειδική επιτροπή του υπουργείου Πολιτισμού, μετά από ανοιχτή πρόσκληση, μέσω της ηλεκτρονικής πύλης του ΥΠΠΟ στο drasis.culture.gr, και προσανατολίζονται, σύμφωνα με τη φιλοσοφία του θεσμού, προς καινοτόμες και υβριδικές φόρμες που γεννιούνται από το διαλεκτικό συνταίριασμα περισσότερων μορφών τέχνης ανά εκδήλωση.
Oι παραγωγές αναπτύχθηκαν από προτάσεις πρωτότυπης δημιουργίας που κατέθεσαν οι καλλιτεχνικές ομάδες. Η επιτροπή αξιολόγησης των προτάσεων, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ, επέλεξε τους αρχαιολογικούς χώρους παρουσίασης των παραγωγών σε συνολικά 12 περιφέρειες της Ελλάδας. Η έμφαση δίνεται στην περιφέρεια διότι, το καλοκαίριμ στην Αττική, λαμβάνουν χώρα ποικίλα πολιτιστικά τεκταινόμενα.
* Υπενθυμίζεται ότι όλες οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν από το υπουργείο Πολιτισμού. Η προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική, καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, όπου υπάρχει. Πληροφορίες και προκρατήσεις: www.allofgreeceoneculture.gr
Κεντρική φωτ.: Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών. Πηγή φωτ.: Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός
