Γιατί οι φτωχοί παραμένουν φτωχοί και η μεσαία τάξη δεν γίνεται πλούσια; Βασικά υπάρχουν ορισμένα συστημικά δομικά εμπόδια που διατηρούν και χειροτερεύουν τη κατανομή τού πλούτου. Επί πλέον με τον ερχομό της τεχνητής νοημοσύνης η παρούσα κατάσταση δεν θα ωφελήσει τους φτωχούς και τη μεσαία τάξη εκτός και αν υπάρξουν προσπάθειες ώστε να εξαφανιστούν τα δομικά εμπόδια.
Ποια λοιπόν είναι τα εμπόδια που πρέπει να παραμερισθούν για τη δημιουργία πλούτου από τους φτωχούς και τη μεσαία τάξη; Πρώτο εμπόδιο είναι ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός. Η έλλειψη χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης είναι σημαντικό εμπόδιο στην προσπάθεια των φτωχών και της μεσαίας τάξης να δημιουργήσουν πλούτο. Πολλά άτομα σε αυτές τις κοινωνικο- οικονομικές ομάδες δεν γνωρίζουν που μπορούν να έχουν τις πληροφορίες για να πάρουν σωστές αποφάσεις στα χρηματοοικονομικά τους, τούς προ υπολογισμούς τους και τις επενδύσεις των. Η ανυπαρξία γνώσης οδηγεί τα άτομα αυτά σε λάθος χρηματοοικονομικών αποφάσεων, αδικαιολόγητα έξοδα, μηδενικές αποταμιεύσεις και επενδύσεις που δεν δημιουργούν πλούτο.
Για να υπάρξει μία σταθερή οικονομική βελτίωση στο μέλλον είναι ανάγκη να εξαλειφθεί ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός. Η επίτευξη του στόχου αυτού απαιτεί όπως η χρηματοοικονομική γνώση διδάσκεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης. Στα σχολεία πρέπει να υπάρχει το μάθημα της ατομικής χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης και οι κοινοτικοί οργανισμοί να προσφέρουν σεμινάρια για επενδύσεις, αποταμιεύσεις και μπάτζετιν. Έχοντας τη γνώση και την ικανότητα τα άτομα θα πάρουν σωστές αποφάσεις πού θα τους επιτρέψουν να οικοδομήσουν ένα οικονομικά υγιές και δυνατό μέλλον.
Ζούμε σε μία εποχή που η πρόσβαση στη σωστή πληροφόρηση είναι στα δάκτυλα του κάθε ατόμου και προσφέρεται με μηδενικό κόστος.
Δεύτερο εμπόδιο για τους φτωχούς και τη μεσαία τάξη είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια. Χωρίς αρκετό κεφάλαιο ή πίστωση, επενδύσεις σε ευκαιρίες πού δημιουργούν πλούτο, όπως είναι η εκπαίδευση, η αγορά ακινήτων και η αρχή μιας νέας επιχείρησης, είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν. Είναι σύνηθες οι τράπεζες και τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να μη χορηγούν δάνεια σε άτομα με χαμηλό εισόδημα ή χαμηλή πιστωτική επιφάνεια. Η έλλειψη πρόσβασης στο κεφάλαιο διαιωνίζει το φαινόμενο της φτώχειας και εμποδίζει την οικονομική βελτίωση στο μέλλον για όλους τούς πολίτες.
Το χάσμα μεταξύ των φτωχών και της μεσαίας τάξης από τη μια πλευρά και τα κεφάλαια που χρειάζονται για να κάνουν τις επενδύσεις των από την άλλη, μπορεί να γεφυρωθεί με τη δημιουργία προγραμμάτων που παρέχουν τα κεφάλαια και την πίστωση για την πραγματοποίηση των εν λόγω επενδύσεων.
Όσο διευρύνεται η πρόσβαση στα επενδυτικά κεφάλαια στους φτωχούς και στη μεσαία τάξη τόσο περισσότερες είναι οι ευκαιρίες για τα άτομα αυτά να δημιουργήσουν το δικό τους πλούτο.
Τρίτο εμπόδιο που δεν επιτρέπει στις ομάδες αυτές να αποταμιεύσουν ή να επενδύσουν είναι ότι αναγκάζονται να ξοδεύουν το εισόδημά τους στις ανάγκες όπως η κατοίκηση, το φαγητό και η υγεία. Το κόστος ζωής αυξάνεται συνεχώς και αυτό παγιδεύει τα άτομα στην ανακύκλωση της φτώχειας.
Η αύξηση τού κόστους είναι συνέπεια της λανθασμένης νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών πού αναγκάζονται να ακολουθούν λόγω κυβερνητικών επιλογών.
Για να παταχθεί η ακρίβεια απαιτείται όπως η κυβέρνηση ακολουθεί μια λελογισμένη αύξηση της ποσότητας του χρήματος. Αυτή η διαχείριση της ποσότητας τού χρηματος θα περιορίσει την ακρίβεια και θα δώσει τη δυνατότητα αποταμίευσης. Επί πλέον τα άτομα πρέπει να κάνουν στρατηγικές επιλογές στό πώς θα καταναλώσουν το εισόδημά τους. Οι εργοδότες μπορούν επίσης να απαλύνουν τα δεινά της ακρίβειας προσφέροντας στους εργάτες καλύτερους μισθούς, το κόστος για την ασφάλεια υγείας και συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Τέταρτο εμπόδιο είναι η αγορά εργασίας και η στασιμότητα των μισθών. Η αγορά εργασίας προβάλει μια σημαντική πρόκληση για τούς φτωχούς και τη μεσαία τάξη, με ένα μεγάλο μέρος αυτών να είναι καθηλωμένοι σε δουλειές με χαμηλό μισθό και περιορισμένες ευκαιρίες προαγωγής. Ακόμη όμως και αυτοί με υψηλότερους μισθούς αγωνίζονται για να καταφέρουν να συμβαδίζουν με το πληθωρισμό και το αυξανόμενο κόστος ζωής, λόγω της στασιμότητας των μισθών. Αυτή η κατάσταση κάνει σχεδόν αδύνατη την ικανότητα αποταμίευσης και επένδυσης για το μέλλον και κατά συνέπεια διευρύνεται το χάσμα στη κατανομή τού πλούτου. Η καταπολέμηση αυτής της κατάστασης απαιτεί όπως οι εργάτες αναζητούν εργοδότες με ψηλότερους μισθούς, καριέρα με προοπτική προαγωγής, και εξασφάλιση της εργασίας των. Προσελκύοντας και επιβραβεύοντας εργοδότες και επιχειρήσεις μπορεί να βελτιώσει την αγορά εργασίας και να βοηθήσει τους φτωχούς και τη μεσαία τάξη ώστε να έχουν σταθερότητα και οικονομική βελτίωση.
Πέμπτο εμπόδιο είναι το χρέος και η κακή διαχείρισή του. Το χρέος είναι ένα σημαντικό εμπόδιο στη δημιουργία πλούτου από τούς φτωχούς και τη μεσαία τάξη. Πολλά άτομα στις ομάδες αυτές προς αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων αναγκάζονται να προσφεύγουν σε δανεισμό με ψηλά επιτόκια όπως είναι οι πιστωτικές κάρτες. Αυτός ο δανεισμός τους οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο χρέους από τον οποίο δεν μπορούν να ξεφύγουν γιατί το ψηλό επιτόκιο μαζί με τίς τραπεζικές χρεώσεις πολύ σύντομα ανεβάζουν τα ποσά των δανείων τόσο πού είναι αδύνατο να ελεγχθούν από τούς δανειζόμενους.
Η αντιμετώπιση τού φαύλου κύκλου του χρέους κάνει αναγκαία τη χρηματοοικονομική εκπαίδευση όπως και την πρόσβαση σε προσιτές επιλογές πίστωσης. Τα άτομα αυτά χρειάζονται βοήθεια τόσο στη διαχείριση του χρέους όσο και στις χρηματοοικονομικές επιλογές έτσι ώστε να ξεφύγουν από το δυσβάσταχτο χρέος και να χτίσουν ένα σταθερό μέλλον.
Έκτο εμπόδιο είναι η νοοτροπία και η αποφυγή οικονομικών αποφάσεων με κίνδυνο, που είναι στην ουσία το ψυχολογικό εμπόδιο στη δημιουργία πλούτου. Όσοι ζούνε σε κατάσταση φτώχειας αναπτύσσουν μία σπάνια νοοτροπία που βλέπουν μόνο τις τρέχουσες ανάγκες και αγνοούν μελλοντικούς στόχους. Εδώ δεν γίνονται ούτε αποταμιεύσεις ούτε επενδύσεις. Το ίδιο συμβαίνει και στή μεσαία τάξη όπου η εξασφάλιση της θέσης εργασίας προέχει, ενώ αποφεύγονται χρηματοοικονομικές επιλογές που έχουν αβέβαιο αποτέλεσμα, όπως μία νέα επιχείρηση ή επένδυση στο χρηματιστήριο. Αυτή η συμπεριφορά περιορίζει τη δημιουργία πλούτου. Για τον υπερκερασμό των ψυχολογικών εμποδίων απαιτείται να καλλιεργηθεί μία νέα νοοτροπία πού να παρακινεί το άτομο να παίρνει αποφάσεις πού ενέχουν τον οικονομικό κίνδυνο. Η αλλαγή νοοτροπίας μπορεί να γίνει με τη λειτουργία κοινοτικών σεμιναρίων όπου μέντορες και πετυχημένοι επιχειρηματίες θα παρουσιάζουν τον τρόπο της συσσώρευσης του δικού τους πλούτου στο ευρύ κοινό, τονίζοντας επίσης τα κέρδη που φέρνει μία επενδυτική επιλογή με το στοιχείο του κινδύνου. Να τονισθεί η ανάγκη για κέρδος και το όφελος πού προκύπτει από αυτό.
Για να σπάσει ο κύκλος της φτώχειας είναι ένα δύσκολο έργο. Αν όμως μας είναι γνωστά τα εμπόδια που διατηρούν το φαινόμενο της φτώχειας είναι δυνατόν με την κατάρριψή των να μπορέσουν οι ομάδες αυτές να δημιουργήσουν ένα καλύτερο μέλλον. Τα άτομα αυτά με τη βοήθεια της χρηματοοικονομικής γνώσης, την πρόσβαση στο κεφάλαιο, τη διαχείριση του κόστους ζωής, καλύτερους μισθούς, περισσότερες ευκαιρίες εργασίας, διαχείριση του χρέους και τη νοοτροπία αλλαγμένη θα δημιουργήσουν το μέλλον της ευημερίας. Απαιτείται λοιπόν το κάθε άτομο να αναλάβει την ατομική του υπευθυνότητα για το πως σκέπτεται, ξοδεύει, μαθαίνει και διαχειρίζεται τα χρηματοοικονομικά του. Είναι κρίσιμο να επιδιώκεις καλύτερες ευκαιρίες για να βελτιώσεις τη παρούσα χρηματοοικονομική σου κατάσταση. Η κυβέρνηση αντί για επιδοτήσεις είναι προτιμότερο να επενδύσει στή κατάρριψη των εμποδίων για μία σταθερή οικονομική βελτίωση όλων των πολιτών.
Παναγιώτης Μπούρης
Καθηγητής Οικονομολογος
